• Online Yardım
  • Sıkça Sorulan Sorular
  • 0(216) 643 00 60
  • EN YAKIN ECZANE
Sadece Eczanelerde

İyi Yaşam Rehberi

D vitamini Eksikliğini Önlemek İçin Neler Yapılmalı ?

D vitamini vücudumuzda 7-dehidrokolesterol olarak bulunan ve UVB ışınlarıyla aktifleştirilen, dışarıdan hayvansal kaynaklı kolekalsiferol bitkisel kaynaklı ergokalsiferol 'ün vücutta metabolize edilmesi sonucu hormon görevi gören bir vitamindir.

D vitamini Eksikliği

D vitaminin en önemli bilinen rollerinden biri kalsiyum emilimini arttırmasıdır. D vitamini varlığında diyetle alınan kalsiyum %30-40 oranında emilirken yokluğunda %10-15 oranında emilmektedir. Kemik sağlığında önemli rol oynayan D vitaminin eksikliğinde meydana gelen en bilinen iki hastalık raşitizm ve ostemalazidir. Ancak; son yıllarda yapılan çalışmalar D vitaminin 2000’den fazla genin düzgün çalışmasını sağladığı belirlemiştir. Buz dağının görünen tarafında rikets ve osteomalazi olsa da görünmeyen tarafında güncel yapılan çalışmalarda Tip 1 diyabet, Obezite, Romatoid artirit, Multiple Skleroz, Enfeksiyon Hastalıkları, Depresyon, Şizofreni, Otizm, Hipertansiyon, Kanser (Kolon, meme, mide, prostat, pankreas) gibi hastalıklarında olduğu belirtiliyor. D vitamininin enfeksiyon hastalıklarından korumaktadır. Hatta tedavi edici özelliğine dair yayınların artması da dikkat çeken bir nokta olarak karşımıza çıkmaktadır. Obezlerin de birçoğunda serum 25(OH)D düzeyleri düşüktür. D vitamini kilo kaybına yardımcı leptinin salgısını artırmaktadır.

D vitamini kaynakları nelerdir ve neden eksikliği görülmektedir?

D vitaminin en önemli kaynağı güneştir. Dik açıyla geldiğinde el, kol ve yüze 5-10 dk. arası ile maruz kalmanın ihtiyacın %50 ile %90’ının karşılayabileceği belirtilmiştir. Fakat son yıllarda D vitaminini sadece güneşle karşılaşıldığında yeterli midir sorusu sıkça sorulmaktadır. Ülkemiz güneşi hiç bir zaman dik açıyla almıyor. Ülkemizin bulunduğu 35°-50° enlemlerinde Kasım ile Şubat ayları arasında güneş ile alınan D vitamini yetersizdir. Yaş ilerledikçe D vitamini sentezi azalır, cilt yaşlandıkça yapısında UV değişimlerden dolayı D vitamini sentezi azalır. Koyu tene sahip bireylerde tendeki UVB emilimi daha az olduğu için eksikliği görülme olasılığı daha fazladır. 8 SPF üzerindeki UVB ışınlarını önleyen güneş koruyucuların varlığı, sisli/bulutlu hava şartları, şehirleşmeyle birlikte gelen yüksek binalar ve hava kirliliği nedeniyle daha az UVB ışınına maruz kalınır ve ciltte D vitamini sentezi azalır. Bilinenin aksine D vitamini sentezi cam karşısında olamamaktadır. Sedanter yaşam tarzına sahip sürekli içerde vakit geçiren özellikle yaşlılar ve ofis çalışanlarının yeterli D vitamini sentezlemediği belirtilmektedir.

En yüksek D vitamini içeren besin kaynaklarından bir tanesi balıktır. Balıklardan sonra margarin ve yumurta sarısının önemli bir kaynaktır. Bir yumurtada yaklaşık 70 IU vardır. Farklı ülkelerde gıdalar D vitaminiyle zenginleştirilmektedir. Türkiye’de sütlerde D vitamini zenginleştirilmesi yapılmamaktadır ve ülkemizdeki sütlerin ortalama 100 gramında 35-40 IU D vitamini bulunmaktadır. Amerika Birleşik Devletlerinde zenginleştirilen sütlerin 100 gramında 40-51 IU D vitamini bulunmaktadır. D vitamini anne sütünde en az bulunan vitamindir. Ülkemizde yapılan araştırmaların tümünde kadınların D vitamini seviyesi düşük olduğu belirtilmiştir. Anne sütünde bulunan D vitamini 0-1 yaş arası bireylerin ihtiyaçlarını karşılamamaktadır. Sadece anne sütüyle beslenen çocukların özellikle ülkemizde sıkı giydirilmesi nedeniyle risk altındadır.

D vitamini seçiminde önemli olan faktörler :

D vitaminin hayvansal kaynaklı formu olan D3 (Kolekalsiferol) formu bitkisel kaynaklı form olan D2’den (ergokalsiferol) 5-10 kat daha etkilidir. D3 vitamini, D2 vitaminine göre aktif formuna 5 kat daha fazla dönüşür. D3 vitaminin D2 vitaminine göre raf ömrü daha uzundur. Damla formların aksine D3 vitaminin tablet formu doz takibinin yapılmasını kolaylaştırır.

D vitamini eksikliğini önlemek için neler yapılmalı ?

Risk grubundaki kişilerde tarama amacıyla serum 25(OH)D seviyelerine bakılmalıdır. IOM’e göre (Institute of Medicine) 1 yaşından küçük bebeklerin günde 400 IU, 1-70 yaş arası bireylerin 600 IU ve 70 yaş sonrası bireylerin 800 IU D vitamini alması sağlanmalıdır. Obez çocuk ve yetişkinler ile bazı ilaçlar kullananlar (antikonvülzan ilaçlar, glukokortikoidler, ketokonazol gibi antifungal ve AIDS ilaçları) kendi yaş grubu için önerilen günlük önerilen D vitamini miktarının en az 2-3 kat daha fazlasını almalıdır.


Dyt. Beria ÇIRAK

YAZIYI OKUYANLAR BU YAZILARI DA OKUDU

kolajen-eksikliginin-sonuclari

Kolajen Eksikliği Nelere Neden Olur? Kolajen Eksikliğinin Belirtileri Nelerdir?

Kolajen vücudun tüm organ ve bağ dokusunu bir arada tutan, cildi kırışıklıklardan ve yaşlanmadan koruyan bir maddedir. Kolajen üretimi vücudu eklem hastalıklarından, mat ve cansız bir ciltten, selüloitten ve kırışıklıktan korur. Saçların, tırnakların, dişlerin sağlıklı olmasını sağlar.

yoga-ile-zayiflamak

Yoga ile Zayıflanır mı? En Etkili Duruşlar Nelerdir?

Hem zihinsel hem ruhsal hem de fiziksel olarak rahatlama sağladığı için son yıllarda oldukça popüler olan yoga birçok kişinin favori egzersizi. Vücudumuza ve zihnimize birçok faydası bulunan yoga, zayıflama konusunda da etkili mi sorusunun cevabı ise evet, yogayla zayıflamak mümkün olabiliyor. O zaman yoga ve zayıflama konusunu daha detaylı inceleyelim ve en etkili duruşlara yakından bakalım.

koenzim q10 nedir

Koenzim Q10 Nedir? Koenzim Q10 Faydaları

Koenzim Q10 faydaları ve eksikliği sonucu ortaya çıkabilecek rahatsızlıklar nelerdir?